W skrócie
Mediana EP świadectw całych budynków wynosi 91,0 kWh/(m²·rok), a w limicie 70 mieści się 40,4% z nich. Tak wynika z 1 710 593 świadectw z publicznego rejestru, wystawionych od 05.09.2023 do 08.12.2025.
- Przy progu 70 liczba świadectw urywa się: 20 100 budynków ma EP 69–70, a tylko 1 741 — 70–71. Podobny uskok jest przy progu 55 programu Moje Ciepło, a nie ma go tam, gdzie od wyniku nic nie zależy.
- Wśród budynków o niskim zapotrzebowaniu na energię (EU poniżej 75) EP ≤ 70 ma 41,1% bez OZE i 76,0% z OZE.
- Udział świadectw budynków z EP ≤ 70 rośnie o ok. 7–9 punktów procentowych rocznie: w pierwszych trzech kwartałach 2025 r. wynosił 44,0% wobec 36,9% rok wcześniej.
- Lokale wypadają gorzej od budynków: mediana EP 99,9, w 70 mieści się 25,6%.
Skąd dane i jak je liczyłem
Źródłem jest publiczny wykaz świadectw centralnego rejestru charakterystyki energetycznej budynków w serwisie dane.gov.pl, w wersji z grudnia 2025 r. Obejmuje 1 721 097 świadectw wystawionych od 05.09.2023 do 08.12.2025. Dla każdego są w nim adres, data wystawienia i wskaźniki EU, EK, EP oraz udział OZE. Co oznaczają EU, EK i EP, opisałem w przewodniku po świadectwie. Wszystkie świadectwa w wykazie wystawiono według tej samej metodologii, obowiązującej od 28 kwietnia 2023 r. (dane: Dz.U. 2023 poz. 697).
| Krok | Co zrobiłem | Ile świadectw |
|---|---|---|
| Wykaz | wszystkie wiersze | 1 721 097 |
| Duplikaty | usunięte powtórzone numery świadectw | −100 |
| Błędne wartości | odrzucone EP, EK lub EU równe 0 lub powyżej 1000 (0,6%) | −10 404 |
| Do analizy | 1 710 593 | |
| — lokale | świadectwa z numerem lokalu (mieszkania, lokale usługowe) | 1 154 118 |
| — budynki | świadectwa bez numeru lokalu, pod adresem, pod którym w rejestrze nie ma świadectw lokali | 506 220 |
(dane: rejestr CHEB, wykaz 12.2025; obliczenia własne)
Trzy rzeczy, o których warto pamiętać przy czytaniu wyników:
- „Budynki” to nie tylko domy. Wykaz nie podaje typu budynku, więc w tej grupie są też budynki usługowe, magazyny i bloki, dla których nikt nie zarejestrował świadectw mieszkań.
- Nowe budynki są w rejestrze wszystkie, istniejące — tylko część. Świadectwo dołącza się do zawiadomienia o zakończeniu budowy każdego nowego budynku, a dla istniejących sporządza się je tylko przy sprzedaży i najmie. Nowych budynków jest więc w rejestrze dużo więcej, niż wynikałoby z ich udziału w całym zasobie.
- Limit 70 dotyczy nowych domów. To wymaganie WT 2021 dla nowego domu jednorodzinnego (dane: Dz.U. 2022 poz. 1225, § 329). Dla istniejących budynków i lokali nie jest normą, tylko punktem odniesienia: ile z nich osiąga poziom nowego domu.
Jakie EP mają budynki i lokale w Polsce?
| Wskaźnik [kWh/(m²·rok)] | Średnia | Mediana | 10% świadectw ma mniej niż | 10% świadectw ma więcej niż |
|---|---|---|---|---|
| Budynki — EP | 140,5 | 91,0 | 44,0 | 302,7 |
| Budynki — EK | 139,2 | 95,5 | 26,7 | 301,3 |
| Budynki — EU | 94,6 | 70,2 | 36,0 | 185,3 |
| Lokale — EP | 126,9 | 99,9 | 57,0 | 223,8 |
| Lokale — EK | 121,4 | 101,4 | 56,2 | 203,7 |
| Lokale — EU | 83,3 | 69,7 | 38,6 | 141,5 |
(dane: rejestr CHEB, wykaz 12.2025; obliczenia własne)
Średnia i mediana mówią tu różne rzeczy. Połowa budynków ma EP poniżej 91,0, ale średnia wynosi 140,5, bo ciągnie ją w górę długi ogon: co dziesiąty budynek ma EP powyżej 302,7, a 6,0% — powyżej 400. Dlatego dalej opieram się na medianie.
EP ≤ 70 ma 40,4% świadectw budynków i 25,6% świadectw lokali. Lokale mają wyższą medianę EP (99,9) niż budynki, choć medianę EU — zapotrzebowanie wynikające z samych ścian, okien i wentylacji — niemal identyczną: 69,7 wobec 70,2. Różnica w EP idzie w parze z różnicą w OZE: ma je 48,5% świadectw budynków i tylko 16,8% świadectw lokali.
Dane do wykresu (tabela)
| EP [kWh/(m²·rok)] | Liczba świadectw | Udział |
|---|---|---|
| 0–10 | 3966 | 0,8% |
| 10–20 | 5549 | 1,1% |
| 20–30 | 11560 | 2,3% |
| 30–40 | 19539 | 3,9% |
| 40–50 | 28827 | 5,7% |
| 50–60 | 45870 | 9,1% |
| 60–70 | 89067 | 17,6% |
| 70–80 | 19467 | 3,8% |
| 80–90 | 26427 | 5,2% |
| 90–100 | 29399 | 5,8% |
| 100–110 | 19660 | 3,9% |
| 110–120 | 22100 | 4,4% |
| 120–130 | 16175 | 3,2% |
| 130–140 | 15051 | 3% |
| 140–150 | 13219 | 2,6% |
| 150–160 | 11420 | 2,3% |
| 160–170 | 10456 | 2,1% |
| 170–180 | 8978 | 1,8% |
| 180–190 | 8259 | 1,6% |
| 190–200 | 7444 | 1,5% |
| 200–210 | 5895 | 1,2% |
| 210–220 | 5564 | 1,1% |
| 220–230 | 5131 | 1% |
| 230–240 | 4787 | 0,9% |
| 240–250 | 4224 | 0,8% |
| 250–260 | 3874 | 0,8% |
| 260–270 | 3631 | 0,7% |
| 270–280 | 3319 | 0,7% |
| 280–290 | 3124 | 0,6% |
| 290–300 | 2974 | 0,6% |
| 300–310 | 2440 | 0,5% |
| 310–320 | 2396 | 0,5% |
| 320–330 | 2213 | 0,4% |
| 330–340 | 2157 | 0,4% |
| 340–350 | 2132 | 0,4% |
| 350–360 | 1948 | 0,4% |
| 360–370 | 1952 | 0,4% |
| 370–380 | 1944 | 0,4% |
| 380–390 | 1887 | 0,4% |
| 390–400 | 1773 | 0,4% |
| powyżej 400 | 30422 | 6,0% |
Dlaczego przy niektórych progach liczba świadectw się urywa?
Wskaźnik, który wynika z fizyki budynku, powinien zmieniać się płynnie: grubość ocieplenia, okna, sprawność kotła i dane klimatyczne nie znają okrągłych liczb. Liczba świadectw tuż pod dowolnym progiem i tuż nad nim powinna więc być podobna. Sprawdziłem to dla kilku progów — tych, od których coś zależy, i tych, od których nie zależy nic.
| Próg EP | Co to za próg | Świadectw tuż pod progiem | Świadectw tuż nad progiem | Ile razy więcej pod progiem |
|---|---|---|---|---|
| 55 | próg programu Moje Ciepło | 7 670 | 3 169 | 2,4× |
| 60 | — | 4 314 | 4 720 | 0,9× |
| 70 | limit WT 2021 dla nowego domu | 20 100 | 1 741 | 11,5× |
| 80 | — | 2 260 | 2 156 | 1,0× |
| 90 | — | 3 288 | 2 890 | 1,1× |
| 100 | — | 2 048 | 1 823 | 1,1× |
(dane: rejestr CHEB, wykaz 12.2025; obliczenia własne; „tuż pod” i „tuż nad” — przedziały o szerokości 1 kWh/(m²·rok), np. 69–70 i 70–71; próg Moje Ciepło — mojecieplo.gov.pl; dawny limit — Dz.U. 2022 poz. 1225, § 329)
Przy progach bez znaczenia (60, 80, 90, 100) liczby po obu stronach są prawie równe. Uskoki są tylko tam, gdzie od wyniku zależą przepisy albo pieniądze: przy obecnym limicie 70 dla nowego domu i przy progu 55, od którego program Moje Ciepło dopłaca do pompy ciepła w nowym domu. Przy 70 uskok jest największy: w przedziale 69–70 jest 20 100 świadectw, czyli 4,0% wszystkich budynków w rejestrze.
Co to znaczy
Wyniki są doprowadzane do progów: obliczenia kończą się wtedy, gdy wynik spadnie poniżej granicy. W nowych domach to przede wszystkim skutek przepisów. Każdy nowy dom trafia do rejestru i musi zmieścić się w 70, więc projektant dobiera ocieplenie i instalacje tak, żeby wynik był „na styk”. Uskok przy 55 to najpewniej domy, których właściciele starają się o dotację.
Dlatego liczba świadectw tuż pod limitem nie jest liczbą podejrzanych świadectw. Dla kupującego dom albo projekt wniosek jest praktyczny: wynik 67–70 nie znaczy, że budynek ma zapas. Znaczy tyle, że zmieścił się w limicie — i warto sprawdzić, na jakich założeniach.
Komentarz autora
Do czasu napisania tej analizy sporządziłem ponad 850 świadectw charakterystyki energetycznej. Korzystałem przy tym z wielu narzędzi — od arkusza Excel po specjalistyczne programy — a ostatecznie napisałem własne oprogramowanie oparte na metodologii.
Z mojej praktyki wynika, że wynik EP dla tego samego budynku zależy w zauważalnym stopniu od programu i od osoby, która liczy. Metodologia zostawia wiele miejsc, w których przyjmuje się założenia lub wybiera wartość z dopuszczalnego zakresu, a na rynku nie ma jednego obowiązkowego programu — poszczególne narzędzia stosują różne uproszczenia. Wyniki dwóch niezależnych obliczeń tego samego budynku rzadko pokrywają się w mojej praktyce z dokładnością do jednej jednostki, a rozbieżność rzędu 5 jednostek EP uważam za typową. To szacunek oparty na własnym doświadczeniu, a nie wartość zmierzona w badaniu. Znaczne rozbieżności między wynikami różnych oceniających opisano też w badaniach świadectw w Wielkiej Brytanii (Jenkins i in. 2017; Crawley i in. 2019), choć dotyczą one innej skali i głównie budynków istniejących.
Gdyby wartość EP w świadectwie była niezależna od progu — czyli była wartością wynikającą z projektu, powiększoną o taki rozrzut obliczeń — rozkład wokół 55 i 70 byłby gładki: z maksimum nieco poniżej progu i stopniowo malejącym „ogonem” powyżej niego, bez uskoku. Pokazuje to wykres poniżej, który jest modelem, a nie danymi. Tymczasem liczba świadectw spada z 20 100 w przedziale 69–70 do 1 741 w przedziale 70–71, a przy 55 — z 7 670 do 3 169. Wniosek nie zależy od dokładnej wielkości rozrzutu: nawet przy rozrzucie kilkukrotnie mniejszym niż 5 jednostek uskok byłby wielokrotnie łagodniejszy od obserwowanego. Oznacza to, że wynik wpisywany do świadectwa powstaje z uwzględnieniem progu.
Dane nie pokazują jednak, w jaki sposób się to dzieje — możliwe mechanizmy opisuję pod wykresem. Żaden z nich sam w sobie nie oznacza naruszenia przepisów. Na podstawie własnego doświadczenia przypuszczam, że znaczna część skupienia w przedziałach 69–70 i 54–55 wynika z dopasowania obliczeń do wymagania, a nie ze zmian w samych budynkach. To jednak hipoteza: publiczny wykaz nie zawiera danych wejściowych obliczeń, więc pozwala stwierdzić zależność wyniku od progu, ale nie pozwala ustalić jej mechanizmu.
Jak wyglądałby rozkład, gdyby wynik w świadectwie nie zależał od progu?
Załóżmy, że projektanci nadal celują w wynik tuż pod 70, bo duży zapas kosztuje — dlatego zostawiam w modelu cały obecny „garb” pod limitem. To założenie najkorzystniejsze dla zachowania uskoku. Jedyna zmiana: wartość EP w świadectwie pochodzi z niezależnego obliczenia, które różni się od wyniku projektu o losową wartość z rozkładu normalnego o odchyleniu standardowym σ = 2,5, czyli w ok. 95% przypadków o nie więcej niż ±5 w jedną lub drugą stronę. Po przekroczeniu progu nikt tego wyniku nie poprawia.
- rejestr
- scenariusz: niezależne obliczenie (σ = 2,5), bez poprawiania pod próg
Garb pod 70 rozlewa się wtedy na obie strony progu. W przedziale 69–70 byłoby ok. 8 517 świadectw, a w 70–71 ok. 7 150 — 1,2 razy mniej zamiast 11,5 razy. Przy 55 uskok znika całkowicie (1,0×). Nawet przy rozrzucie ok. ±2 (σ = 1,0) iloraz przy 70 spada do ok. 1,8×. To, że uskok się wygładza, wynika z matematyki, a nie z dobranych liczb; od liczb zależy tylko, jak bardzo. Losowy rozrzut niezależny od progu rozmywa każdy skok na szerokość porównywalną z tym rozrzutem.
Model nie mówi jednak, dlaczego tak jest. Ten sam uskok powstanie w kilku sytuacjach. Pierwsza: po przekroczeniu progu zmienia się projekt lub sam budynek (np. dochodzi fotowoltaika albo grubsza izolacja), a obliczenie powtarza się aż do spełnienia wymagania. Druga: wynik zostaje doprowadzony pod próg korzystnymi, ale dopuszczalnymi założeniami (stacja klimatyczna, sprawności z tabel, udziały źródeł ciepła) — jak to wygląda w praktyce, pokazałem na przykładzie domu na gaz z EP 69 w projekcie. Trzecia: świadectwo nowego domu po prostu powtarza obliczenia z projektu, w którym budynek „docięto” do 70, i wtedy niezależnego przeliczenia w ogóle nie ma. Rejestr nie podaje, kto liczył projekt, a kto świadectwo, ani na jakich danych, więc tych przyczyn nie da się rozdzielić.
Czy dobrze ocieplony budynek bez OZE zmieści się w 70?
EU mówi, ile energii potrzebuje sam budynek: ściany, dach, okna, wentylacja i ciepła woda, bez względu na to, czym grzeje. Dzięki temu da się porównać budynki o podobnej jakości „skorupy”. Podzieliłem budynki na sześć przedziałów EU i w każdym porównałem te z OZE i bez.
- bez OZE
- z OZE
| EU [kWh/(m²·rok)] | Udział budynków | Mediana EP bez OZE | Mediana EP z OZE | EP ≤ 70 bez OZE | EP ≤ 70 z OZE |
|---|---|---|---|---|---|
| < 50 | 26,0% | 68,5 | 54,9 | 64,5% | 85,4% |
| 50–75 | 28,6% | 98,9 | 65,7 | 17,0% | 68,4% |
| 75–100 | 16,6% | 144,8 | 71,7 | 5,0% | 49,4% |
| 100–150 | 14,3% | 207,1 | 99,1 | 2,3% | 40,2% |
| 150–250 | 9,0% | 353,9 | 171,5 | 0,8% | 18,5% |
| ≥ 250 | 5,5% | 609,1 | 298,1 | 0,4% | 2,7% |
(dane: rejestr CHEB, wykaz 12.2025; obliczenia własne; „z OZE” — udział OZE w energii końcowej większy od zera; granice przedziałów EU przyjęte umownie)
Weźmy budynki z EU poniżej 75 — nieco ponad połowę rejestru, tę z najlepszą skorupą. Bez OZE ich mediana EP wynosi 82,5 i w limicie 70 mieści się 41,1%. Z OZE mediana wynosi 61,0, a w limicie jest 76,0%.
To porównanie grup, a nie zmierzony efekt instalacji OZE: budynki z OZE mogą różnić się od pozostałych także wiekiem, instalacjami i typem. To, że OZE obniża EP w obliczeniach, wynika wprost z metodologii — energia słoneczna, wiatrowa i geotermalna ma współczynnik wᵢ = 0 (dane: Dz.U. 2023 poz. 697, tabela 1). Dobrze widać to na rachunku dla domu z kotłem gazowym: sama ciepła woda i prąd pomocniczy zjadają tam ok. 55 z 70 jednostek limitu, niezależnie od grubości ocieplenia.
Czy budynków z EP ≤ 70 przybywa?
Tak. Porównuję te same okresy rok do roku, bo pierwszy i ostatni kwartał wykazu są niepełne, a skład świadectw może się zmieniać w ciągu roku.
| Okres | EP ≤ 70 — budynki | Z OZE — budynki | Mediana EP — budynki | EP ≤ 70 — lokale |
|---|---|---|---|---|
| I–III kw. 2024 → I–III kw. 2025 | 36,9% → 44,0% | 46,3% → 51,5% | 94,4 → 85,6 | 21,8% → 30,0% |
| IV kw. 2023 → IV kw. 2024 | 34,6% → 43,3% | 43,2% → 49,8% | 95,8 → 87,1 | 19,9% → 27,4% |
| III kw. 2024 → III kw. 2025 | 38,4% → 45,6% | 47,9% → 53,6% | 93,7 → 82,8 | 24,0% → 32,3% |
(dane: rejestr CHEB, wykaz 12.2025; obliczenia własne)
- świadectwa budynków z EP ≤ 70
- świadectwa budynków z OZE
We wszystkich trzech porównaniach udział EP ≤ 70 rośnie o 7–9 punktów procentowych w ciągu roku, a równolegle rośnie udział budynków z OZE. Część wzrostu może wynikać nie z lepszych budynków, lecz ze zmiany ich składu: coraz mniej jest wśród świadectw domów projektowanych według starszych, łagodniejszych wymagań. Wykaz nie podaje roku budowy, więc nie da się policzyć, ile wzrostu wynika z jednego, a ile z drugiego.
Gdzie budynki mają najniższe EP?
| Województwo | Świadectwa budynków | Mediana EP | Mediana EU | EP ≤ 70 | Z OZE |
|---|---|---|---|---|---|
| podlaskie | 14 054 | 72,3 | 80,6 | 49,4% | 66,6% |
| dolnośląskie | 43 847 | 83,3 | 66,2 | 44,1% | 50,1% |
| pomorskie | 32 465 | 86,0 | 67,0 | 42,7% | 49,6% |
| warmińsko-mazurskie | 16 136 | 86,0 | 82,0 | 44,6% | 61,5% |
| zachodniopomorskie | 21 013 | 86,5 | 67,1 | 43,0% | 52,2% |
| małopolskie | 47 953 | 88,0 | 62,4 | 41,2% | 42,1% |
| mazowieckie | 73 587 | 88,3 | 64,4 | 41,5% | 44,9% |
| lubuskie | 13 413 | 91,3 | 75,2 | 40,5% | 52,7% |
| podkarpackie | 25 326 | 91,8 | 69,0 | 37,7% | 47,9% |
| lubelskie | 21 968 | 92,8 | 80,6 | 40,4% | 56,1% |
| świętokrzyskie | 14 783 | 92,8 | 75,0 | 40,5% | 48,5% |
| wielkopolskie | 47 130 | 93,6 | 71,2 | 38,4% | 47,0% |
| łódzkie | 30 426 | 94,8 | 72,9 | 38,6% | 49,2% |
| kujawsko-pomorskie | 25 445 | 94,9 | 74,3 | 39,3% | 49,5% |
| śląskie | 55 392 | 104,3 | 72,7 | 33,1% | 40,8% |
| opolskie | 11 071 | 105,9 | 76,6 | 38,0% | 48,6% |
(dane: rejestr CHEB, wykaz 12.2025; obliczenia własne; bez 12 211 świadectw bez województwa; uporządkowane od najniższej mediany EP)
Najniższą medianę EP ma podlaskie (72,3), choć mediana EU jest tam jedną z najwyższych w kraju (80,6). Idzie to w parze z najwyższym udziałem świadectw z OZE: 66,6%. Na drugim końcu są śląskie (104,3) i opolskie (105,9). W żadnym województwie mediana nie spada poniżej 70.
Wnioski
- Typowy budynek z rejestru ma EP ok. 91, a poziom nowego domu (EP ≤ 70) osiąga 40,4% budynków i 25,6% lokali.
- Progi widać w danych gołym okiem. Przy 70 i 55 — progach, od których zależą przepisy albo dotacja — liczba świadectw urywa się, przy innych progach nie. Wynik tuż pod limitem nie oznacza zapasu.
- Przy podobnym ociepleniu budynki z OZE znacznie częściej mieszczą się w 70 — przy EU 50–75: 68,4% wobec 17,0% bez OZE.
- Udział świadectw z EP ≤ 70 rośnie o ok. 7–9 punktów procentowych rocznie. Część wzrostu to prawdopodobnie znikanie domów projektowanych według dawnych wymagań.
- Najniższe EP ma województwo z najwyższym udziałem OZE, a nie z najlepiej ocieplonymi budynkami.
Ograniczenia
- Typ budynku. „Budynki” to nie tylko domy jednorodzinne — wyników nie należy czytać jako „średnie EP domu”.
- Rok budowy. Nie da się oddzielić nowych budynków od istniejących.
- Skład rejestru. Nowe budynki są w nim wszystkie, istniejące — tylko te sprzedawane lub wynajmowane. To nie jest próba całego zasobu budynków w Polsce.
- Rodzaj ogrzewania i powierzchnia. Wykaz podaje tylko udział OZE; każde świadectwo liczy się z jednakową wagą, niezależnie od metrażu.
- Jakość obliczeń. Wskaźniki to wyniki obliczeń certyfikatorów; ewentualne błędy i optymistyczne założenia są także w tej analizie.
Przy setkach tysięcy świadectw przypadkowe wahania są pomijalne — o wiarygodności wyników decydują powyższe ograniczenia, a nie wielkość próby.
Konflikt interesów
Jestem certyfikatorem, a 24kw.pl odpłatnie sporządza świadectwa charakterystyki energetycznej. Analiza nie była finansowana z zewnątrz. Świadectwa sporządzone przez nas są w analizie razem z pozostałymi. Dane wejściowe są publiczne; kod analizy (Python) udostępnię na prośbę.
Źródła
- Centralny rejestr charakterystyki energetycznej budynków — wykaz świadectw charakterystyki energetycznej, dane.gov.pl, wersja 12.2025
- Rozporządzenie Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 28 marca 2023 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie metodologii wyznaczania charakterystyki energetycznej budynku (Dz.U. 2023 poz. 697) — tabela 1, współczynniki wᵢ
- Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (WT 2021), tekst jednolity Dz.U. 2022 poz. 1225, § 329 — limity EP od 2017 i od 2021 r.
- NFOŚiGW, program priorytetowy „Moje Ciepło” — warunek EP nie wyższego niż 55 kWh/(m²·rok) dla nowego domu, mojecieplo.gov.pl
